KennisbankAirco kiezen
Alles over de airco: hoe hij werkt, wat hij kost en wat hij oplevert
Een vaste airco koelt in de zomer en kan in de winter een kamer verwarmen. Hier leest u in eenvoudige woorden hoe dat werkt, wat het kost, wat het oplevert en wanneer het tegenvalt. Wat het u kost of oplevert, verschilt sterk per huis.
Let op: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies. Regels, subsidies en prijzen veranderen; controleer belangrijke zaken altijd bij de officiële bron. Klimaatregie aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud of het gebruik ervan.
Een airco is niet alleen voor de zomer. Volgens Milieu Centraal kunt u een split-airco die kan verwarmen gebruiken als bijverwarming, en zo op gas besparen.1
Hoe werkt een airco?
U heeft een buitenunit en één of meer binnenunits. Daartussen lopen dunne leidingen. In de zomer haalt de binnenunit warmte uit uw kamer en blaast de buitenunit die naar buiten. In de winter gaat het andersom: de buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en de binnenunit blaast die uw kamer in.
Denk aan een koelkast. Die haalt warmte uit de kast en geeft die af aan de keuken. Een airco doet hetzelfde, maar dan met uw kamer en de buitenlucht. Ook als het buiten koud is, zit er nog warmte in de lucht.
Wat is invertertechniek?
Oudere airco's gingen steeds helemaal aan en weer uit. Een moderne airco (met 'inverter') draait rustig door en past zijn kracht aan op wat de kamer nodig heeft. Dat is stiller, zuiniger en de temperatuur blijft gelijkmatiger.
Wat levert een airco op?
Comfort in zomer en winter
Bij warm weer koelt de airco de kamer. Bij het koelen, en in de droogstand als uw airco die heeft, haalt hij ook vocht uit de lucht, zodat een klamme zomerdag frisser aanvoelt. In de winter kunt u er een koude zolder of de woonkamer mee bijverwarmen, zodat de cv minder hoeft te doen. Bij strenge vorst levert hij minder warmte.
Verwarmen: wat kost het en wat levert het op?
Veel mensen denken: stroom is duur, dus elektrisch verwarmen is duur. Bij een elektrisch kacheltje klopt dat. Maar een airco haalt uit dezelfde stroom ongeveer drie keer zoveel warmte. Daardoor kan warmte uit de airco goedkoper uitvallen dan warmte uit de cv-ketel. Of dat bij u zo is, hangt af van uw tarieven.
Uw energierekening daalt daardoor niet vanzelf. Het gaat alleen om het gas dat de airco echt overneemt, in de kamer waar hij hangt. Hoeveel dat is, hangt af van hoe groot de kamer is, hoe goed hij geïsoleerd is en hoe vaak u hem gebruikt. Bij de schouw rekenen we dat met u na.
Wanneer levert het minder op?
- De airco verwarmt één kamer. De rest van het huis blijft op de cv, dus uw gasrekening verdwijnt niet.
- Warm water en koken blijven op gas, en de vaste kosten voor uw gasaansluiting lopen door.
- Uw huis is slecht geïsoleerd. Dan lekt de warmte weg en moet de airco lang en hard draaien.
- Het vriest streng. De airco haalt dan minder warmte uit zijn stroom en de buitenunit moet af en toe ontdooien.
- Stroom wordt duur. Betaalt u veel voor stroom en weinig voor gas, dan kan de ketel toch goedkoper zijn.
- U gebruikt hem weinig. Dan duurt terugverdienen lang.
- U rekent op stroom van uw zonnepanelen. In de winter, als de airco verwarmt, leveren ze weinig. Die stroom koopt u dus meestal in.
Koelen in de zomer
Milieu Centraal gaat uit van gemiddeld 110 uur airco per jaar. Een single-split gebruikt dan ongeveer 80 kWh, een multi-split voor meer kamers ongeveer 180 kWh.1 Wie hem vaker aanzet, verbruikt meer.
Welke soorten airco's zijn er?
| Type | Opbouw | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Single-split | Eén buitenunit met één binnenunit | Eén ruimte stil en zuinig koelen of verwarmen |
| Multi-split | Eén buitenunit met meerdere binnenunits | Meerdere kamers, met per kamer een eigen instelling |
| Monoblock | Alles in één toestel, zonder buitenunit aan de gevel | Als een buitenunit niet mag of niet kan. Het hele toestel hangt dan binnen, dus u hoort de compressor in de kamer, en er komen openingen in de muur. |
Welk type past, hangt af van uw woning, hoe u de ruimtes gebruikt en wat uw budget is. Wat een installatie kost en hoe de prijs is opgebouwd, leest u op wat kost een airco.
Installatie en onderhoud
Een goede airco die slecht is opgehangen, maakt meer lawaai en verbruikt meer. Waar de units hangen, hoe de leiding loopt en of hij goed is afgesteld, maakt net zoveel uit als het merk.
Gecertificeerde installatie
Aan het koudemiddel in de leidingen werkt bij ons alleen een monteur met een F-gassencertificaat.
Plaatsing en bediening
Bij de buitenunit letten we op luchtstroom en geluid. Heeft de unit wifi, dan bedient u hem ook met een app. Of wifi in de prijs zit, staat in de offerte.
Jaarlijks onderhoud
Wij raden jaarlijks onderhoud aan: filters schoonmaken en controleren of alles goed werkt en niets lekt. Vuile filters remmen de luchtstroom, waardoor de airco harder moet werken. Of onderhoud een garantievoorwaarde is, verschilt per merk. Wij doen dat onderhoud ook, als u dat wilt.
Veelgestelde vragen
Is een airco ongezond?
Verbruikt een airco veel stroom?
Is verwarmen met een airco goedkoper dan met gas?
Kan een airco ook verwarmen in de winter?
Mag ik zomaar een buitenunit ophangen?
Voorbeelden uit onze projecten
Technische uitleg
Voor wie het precies wil weten
Hieronder staan de techniek, de rekensom en de aannames. Voor uw keuze heeft u dit niet nodig.
Hoe het koudemiddel warmte verplaatst
- Warmte uit de buitenlucht. Het koudemiddel in de buitenunit is kouder dan de buitenlucht en neemt daar warmte op, ook als het vriest. Hoe kouder het is, hoe minder warmte hij haalt.
- Compressor. De compressor perst het koudemiddel samen, waardoor het heet wordt.
- De kamer in. In de binnenunit geeft het hete koudemiddel zijn warmte af aan de lucht die de kamer in blaast. In de zomer loopt dit rondje andersom.
De rekensom met uw eigen tarieven
- Een kWh warmte uit de ketel kost: uw gasprijs per m³ ÷ 8,79.
- Een kWh warmte uit de airco kost: uw stroomprijs per kWh ÷ 3,3.
- Netto besparing per jaar = m³ × gasprijs − (m³ × 9,77 × 0,90 ÷ 3,3) × stroomprijs.
- De airco is goedkoper zolang uw stroomprijs lager is dan ongeveer 0,375 keer uw gasprijs.
Reken met het variabele tarief plus energiebelasting en btw, zonder vaste kosten en netbeheer.
De aannames
- Energie in 1 m³ gas: 9,77 kWh. De m³ van uw jaarafrekening (de kubieke meter Groningen gas) staat voor 35,17 MJ (bovenwaarde); gedeeld door 3,6 is dat 9,77.3
- Rendement hr-ketel: 90%. Volgens Milieu Centraal.4 Per m³ is dat 9,77 × 0,90 = 8,79 kWh warmte. Werkt uw ketel slechter, dan bespaart u meer.
- Rendement airco: 330% (SCOP 3,3). Milieu Centraal noemt 330% voor een toestel met buitenunit dat warmte uit de buitenlucht haalt, niet specifiek voor een airco.4 Het ligt aan de onderkant van de 3 tot 5 die Milieu Centraal voor zulke toestellen noemt.2
De COP is het rendement op één moment en hangt af van de buitentemperatuur. De SCOP is het gemiddelde over een stookseizoen. Voor de jaarrekening telt de SCOP.
Waarom niet met de waarde op het energielabel?
Airco's tot en met 12 kW hebben een EU-energielabel.5 Op dat label staat vaak een hogere SCOP dan 3,3. Die waarde komt uit een vaste test in een lab, niet uit uw woning. In de praktijk kan het rendement lager uitvallen, onder meer door kou en ontdooien. Een Nederlandse praktijkmeting hebben wij niet gevonden, dus ook 3,3 is geen garantie. Haalt de airco minder, dan schuift de grens hierboven omlaag.
Bronnen
- Milieu Centraal, Airco en ventilatoren (bijverwarmen met een split-airco, verbruik bij koelen).
- Milieu Centraal, Warmtepomp: tips en uitleg (3 tot 5 kWh warmte per kWh stroom).
- ACM, Begrippencode gas TSB en DSB (kubieke meter Groningen gas, 35,17 MJ bovenwaarde).
- Milieu Centraal, Pelletkachel en biomassaketel (rendement hr-ketel 90%, warmtepomp met buitenunit 330%).
- EUR-Lex, Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 626/2011 (energielabel voor airco's tot en met 12 kW).
Klimaatregie installeert airco's in heel Noord-Nederland: in Groningen, Friesland en Drenthe, of zoek uw eigen plaats op. Welk vermogen bij uw woning past en wat het oplevert, rekenen wij uit bij de gratis schouw.
De informatie in dit artikel is algemeen van aard en kan verouderd of onjuist zijn; regels, subsidies en prijzen veranderen. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Controleer belangrijke zaken altijd zelf bij de officiële bron.



