Ga naar de inhoud

KennisbankAirco kiezen

Waarom een airco? Koelen in de zomer, verwarmen in de winter

Een vaste split-airco koelt in de zomer en kan in de winter een kamer verwarmen. Of dat voor u goedkoper is dan stoken op gas, hangt af van uw stroom- en gasprijs en van hoe u stookt. Hieronder leggen we in gewone woorden uit hoe het werkt. Onderaan staat de rekensom.

KlimaatregieLeestijd 9 min

  • Zwarte buitenunit van Mitsubishi Heavy Industries op dempers onder de vensterbank, in Norg

    Norg: een zwarte buitenunit van Mitsubishi Heavy Industries laag onder de vensterbank, op rubberen dempers.

  • Witte binnenunit van Mitsubishi Heavy Industries in de hoek van een woonkamer in Norg

    Norg: de binnenunit hangt in de hoek van de woonkamer, de leiding loopt in een witte goot.

  • Donkere binnenunit van Mitsubishi Heavy Industries aan de wand, in Een

    Een: een donkere Mitsubishi Heavy Industries ZSX-binnenunit aan de wand.

  • Buitenunit aan de gevel met de leiding in een witte goot, in Een

    Een: de buitenunit aan de gevel, met de leiding in een witte goot naar binnen.

  • Binnenunit in een kamer met een schuin plafond, in Assen

    Assen: een binnenunit in een kamer met een schuin plafond.

  • Buitenunit op een beugel aan de gevel bij de regenpijp, in Assen

    Assen: de buitenunit op een beugel aan de gevel, in de hoek bij de regenpijp.

Let op: dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies. Regels, subsidies en prijzen veranderen; controleer belangrijke zaken altijd bij de officiële bron. Klimaatregie aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud of het gebruik ervan.

Wat doet een airco?

In de zomer haalt de airco warmte uit de kamer en geeft die buiten af. Daarbij haalt hij ook wat vocht uit de lucht. In de winter draait het om: de buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en de binnenunit blaast die als warme lucht de kamer in. Dat werkt ook als het buiten koud is, alleen minder goed naarmate het kouder wordt.

Volgens Milieu Centraal kunt u een split-airco die kan verwarmen gebruiken als bijverwarming.1 Let op het woord bijverwarming: de airco warmt de kamer waar hij hangt. De rest van het huis en het warme water blijven voor de cv-ketel.

Welke soorten zijn er?

  • Single-split: één buitenunit met één binnenunit, voor één ruimte.
  • Multi-split: één buitenunit met meerdere binnenunits, zodat u meer kamers koelt of verwarmt.
  • Monoblock: een toestel zonder buitenunit aan de gevel. Een optie als een buitenunit niet kan. De compressor zit dan binnen, dus u hoort hem meer dan bij een split-airco.

Meer over de werking leest u in alles over de airco. Twijfelt u tussen een airco en een lucht-water-warmtepomp, lees dan airco of warmtepomp.

Verwarmen met een airco: wat kost het en wat levert het op?

Een cv-ketel verbrandt gas. Een airco verbrandt niets: hij gebruikt stroom om warmte van buiten naar binnen te verplaatsen. Volgens Milieu Centraal komt er zo uit 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte.2 Wij rekenen voorzichtig met 3,3. Dat is geen garantie.

Wat dat voor uw rekening betekent, hangt af van wat u voor stroom en gas betaalt, en van hoeveel gas de airco echt overneemt. Dat verschilt per huis, per kamer en per contract. Daarom noemen wij hier geen bedragen. Onderaan staat hoe u het met uw eigen tarieven uitrekent.

Lees verder: verwarmen met een airco, gasrekening verlagen met een airco, energie besparen met een airco en wat kost een airco.

Wanneer levert het minder of niets op?

In deze gevallen houdt u minder over:

  • U verwarmt één kamer. De airco warmt alleen de ruimte waar hij hangt. De ketel blijft de rest van het huis verwarmen, dus u spaart alleen op het gas voor die ene kamer.
  • Warm water en koken blijven op gas. Daar verandert een airco niets aan. Houdt u een gasaansluiting, dan blijven ook de vaste kosten voor gas.
  • Het huis is slecht geïsoleerd. De kamer verliest dan veel warmte. Op koude dagen is de airco dan sneller te klein en moet de ketel bijspringen. Kijk dan eerst of isoleren kan.
  • Het is koud buiten. Hoe kouder het is, hoe meer stroom de airco nodig heeft voor dezelfde warmte. Bij vochtig weer rond het vriespunt moet de buitenunit af en toe ontdooien. Zolang hij dat doet, verwarmt hij niet.
  • Stroom wordt duur. Stijgt de stroomprijs flink terwijl gas even duur blijft, dan kan de ketel goedkoper zijn. Onderaan staat waar die grens ligt.
  • Uw gascontract is goedkoop. Wij rekenen met gemiddelde prijzen. Betaalt u voor gas minder dan dat gemiddelde, dan houdt u ook minder over. Kijk op uw eigen contract.
  • U hebt al een warmtepomp of stadsverwarming. Dan is er weinig gas om over te nemen.
  • Het voelt anders dan radiatoren. Een airco blaast warme lucht. Niet iedereen vindt dat prettig, zeker niet vlak bij de bank.
  • U gebruikt hem weinig. Neemt de airco weinig van het stoken over, dan verandert er weinig aan uw gasrekening.
  • Zonnepanelen helpen in de winter weinig. In de maanden dat u het meest verwarmt, leveren ze weinig stroom.
  • Reken niet op subsidie. De landelijke subsidie voor duurzame energie heet ISDE. Voor zover wij weten valt een airco daar niet onder. Kijk voor de zekerheid op de site van RVO. Meer in subsidie op een airco.

Koelen in de zomer: wat kost dat?

Milieu Centraal gaat uit van gemiddeld 110 uur airco per jaar. Een vaste single-split voor één kamer gebruikt dan ongeveer 80 kWh stroom, een multi-split voor twee of meer kamers ongeveer 180 kWh.1 Wat dat kost, rekent u uit met uw eigen stroomprijs. Wie de airco veel vaker aanzet, verbruikt volgens Milieu Centraal tot wel drie keer zoveel.1

Lees verder: uw woning koelen met een airco.

Waar let u op bij aanschaf en gebruik?

  • Het juiste vermogen. Een te kleine airco haalt de temperatuur niet op koude dagen. Een te grote slaat vaak aan en uit. Dat kost rendement en belast de compressor. Welke maat bij uw kamer past, rekenen we uit bij de gratis schouw.
  • Een zuinig model. Kijk op het energielabel naar de SCOP (verwarmen) en de SEER (koelen). Hoe hoger, hoe zuiniger. Meer in het energielabel van een airco.
  • Een goede installatie. Werken aan het koudemiddel mag alleen een gecertificeerd bedrijf. Meer in de F-gassenverordening.
  • Zuinig gebruiken. Verwarm de kamer waar u bent, houd deuren dicht en stel niet hoger in dan nodig. Maak de filters schoon zo vaak als de handleiding aangeeft; een vol filter laat minder lucht door.

Lees verder: haal meer rendement uit uw airco.

Regels

Voor het geluid van een buitenunit gelden wettelijke regels, en soms is een vergunning nodig. Dat hangt af van de plek en van uw gemeente. Bij een huurwoning of een appartement vraagt u vooraf na of het mag. Controleer het zelf via de Vergunningcheck op het Omgevingsloket. Meer in de regels rondom uw airco.

Technische uitleg

Voor wie het precies wil weten

Hieronder staan de rekensom en de aannames. Voor uw keuze heeft u dit niet nodig.

Prijs per kWh warmte

  • Cv-ketel: uw gasprijs per m³ gedeeld door 8,8 (1 m³ gas geeft in een hr-ketel ongeveer 8,8 kWh warmte).
  • Airco: uw stroomprijs per kWh gedeeld door 3,3.

De laagste uitkomst is de goedkoopste manier van stoken. De airco is goedkoper zolang uw stroomprijs per kWh lager is dan ongeveer 0,375 keer uw gasprijs per m³ (3,3 ÷ 8,8). Reken met het variabele tarief plus energiebelasting en btw, zonder vaste kosten en netbeheer.

De aannames

  • Energie in 1 m³ gas: 9,77 kWh. Dat is de m³ van uw jaarafrekening, het zogeheten Groningen-equivalent, met een energie-inhoud (bovenwaarde) van 35,17 MJ. 35,17 gedeeld door 3,6 is 9,77 kWh.3
  • Rendement hr-ketel: 90%. Dat getal noemt Milieu Centraal voor een hr-ketel op gas.4 Per m³ geeft de ketel dan 9,77 × 0,90 = 8,79 kWh warmte.
  • Rendement airco: 330%. Milieu Centraal rekent voor toestellen die warmte uit de buitenlucht halen met 330%: uit 1 kWh stroom komt 3,3 kWh warmte.4 Milieu Centraal koppelt dat getal niet specifiek aan een airco. Wij gebruiken het als schatting. In de praktijk kan een airco ook minder halen.2

COP en SCOP

De COP zegt hoeveel kWh warmte de airco op één moment uit 1 kWh stroom haalt. Die hangt sterk af van de buitentemperatuur. De SCOP is het gemiddelde over een heel stookseizoen. Voor de jaarrekening telt dus de SCOP.

Waarom niet met de waarde op het energielabel?

Airco's tot en met 12 kW hebben een EU-energielabel.5 Op dat label staat een SCOP die vaak hoger is dan 3,3. Maar die waarde komt uit een vaste testmethode, niet uit uw woning. Kou, ontdooien, de plek van de buitenunit en hoe u stookt halen er in de praktijk iets van af. Een Nederlandse meting van wat een airco in een gewone woning over een heel stookseizoen haalt, hebben wij niet gevonden. Daarom rekenen we niet met het label, en ook 3,3 is geen garantie.

De som per jaar

Verschil = m³ die de airco overneemt × gasprijs − (m³ × 9,77 × 0,90 ÷ 3,3) × stroomprijs. De grootste onbekende is hoeveel m³ de airco bij u overneemt. Werkt uw ketel minder goed dan 90%, dan valt de uitkomst gunstiger uit voor de airco; werkt hij beter, dan minder gunstig.

Veelgestelde vragen

Kan een airco mijn hele huis warm houden?
Meestal niet. Een airco verwarmt de kamer waar de binnenunit hangt. Met meer binnenunits, bijvoorbeeld een multi-split, verwarmt u meer kamers. Warm water blijft dan nog steeds bij de ketel. Als het koud is, heeft de airco meer stroom nodig en moet de buitenunit af en toe ontdooien; dan is het handig dat de ketel kan bijspringen.
Is verwarmen met een airco goedkoper dan met gas?
Dat hangt af van uw stroom- en gasprijs. Een airco geeft ongeveer 3,3 kWh warmte per kWh stroom, een hr-ketel ongeveer 8,8 kWh warmte per m³ gas. Deel uw stroomprijs door 3,3 en uw gasprijs door 8,8: de laagste uitkomst is de goedkoopste manier van stoken. Haalt de airco over de winter minder dan 3,3, dan valt het minder gunstig uit.
Hoeveel bespaar ik per jaar?
Dat kunnen wij vooraf niet zeggen. Het hangt af van uw tarieven, van hoeveel gas de airco overneemt en van hoe u stookt. Warm water en koken blijven op gas, en de vaste kosten voor gas blijven als u de aansluiting houdt. Daarom noemen wij geen besparing.
Wat kost koelen per jaar?
Milieu Centraal gaat uit van gemiddeld 110 uur airco per jaar. Een vaste single-split gebruikt dan ongeveer 80 kWh stroom. Wat dat kost, hangt af van uw stroomprijs. Wie de airco veel vaker gebruikt, verbruikt tot wel drie keer zoveel.
Is een mobiele airco net zo zuinig als een vaste?
Nee. Bij gemiddeld gebruik van 110 uur per jaar verbruikt een mobiele airco volgens Milieu Centraal ongeveer 110 kWh en een vaste single-split ongeveer 80 kWh. Een vaste split-airco kan bovendien ook verwarmen.
Krijg ik subsidie voor een airco?
Reken er niet op. De landelijke subsidie voor duurzame energie heet ISDE. Voor zover wij weten valt een airco daar niet onder. Kijk voor de zekerheid op de site van RVO. Wat er verder geldt, leest u in subsidie op een airco in onze kennisbank. Subsidie zoekt u zelf uit en vraagt u zelf aan; Klimaatregie regelt dat niet.
Heb ik een vergunning nodig voor een buitenunit?
Dat hangt af van de plek en van uw gemeente. Bij een huurwoning of appartement vraagt u ook vooraf na of het mag. Controleer het zelf via de Vergunningcheck op het Omgevingsloket.

Voorbeelden uit onze projecten

Alle projecten bekijken

Bronnen

  1. Milieu Centraal, Airco en ventilatoren (bijverwarmen met een split-airco, verbruik bij koelen).
  2. Milieu Centraal, Warmtepomp: tips en uitleg (3 tot 5 kWh warmte per kWh stroom).
  3. ACM, Begrippencode gas TSB en DSB (kubieke meter Groningen gas, 35,17 MJ bovenwaarde).
  4. Milieu Centraal, Pelletkachel en biomassaketel (rendement hr-ketel 90%, warmtepomp met buitenunit 330%).
  5. EUR-Lex, Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 626/2011 (energielabel voor airco's tot en met 12 kW).

Klimaatregie installeert airco's in heel Noord-Nederland: in Groningen, Friesland en Drenthe, of zoek uw eigen plaats op. Welk vermogen bij uw woning past, meten wij bij de gratis schouw.

De informatie in dit artikel is algemeen van aard en kan verouderd of onjuist zijn; regels, subsidies en prijzen veranderen. Aan deze informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Controleer belangrijke zaken altijd zelf bij de officiële bron.

Offerte aanvragen
Hulp nodig?